Ekonomia – poradniki

Publikacja, którą z przyjemnością oddajemy do rąk Czytelników prezentuje zestawienie rozważań na temat przemian społecznych i gospodarczych zaistniałych na skutek procesów globalizacyjnych na całym świecie, ze szczególnym uwzględnieniem Polski. Tematyka książki porusza takie aspekty, jak charakterystyka współczesnego społeczeństwa wobec przeobrażeń polityczno-gospodarczych czy też kryzys i rozwój gospodarczy oraz ich determinanty, takie jak np. wykorzystanie kapitału społecznego bądź bezpośrednie inwestycje zagraniczne.

Adresatem publikacji są studenci kierunków ekonomicznych i humanistycznych jak również przedstawiciele różnych środowisk i dyscyplin naukowych, a także praktycy zarządzania, przedstawiciele polityki i administracji.

Książka składa się z siedmiu różnych artykułów, a w dodatku opracowanych przez autorów także z różnych ośrodków akademickich.

Opracowaniem rozpoczynającym treść zasadniczą monografii jest artykuł dr Mirosławy Czerniawskiej nt. Czy coraz lepiej jest nam w demokracji? – analiza porównawcza przekonań studentów z 2003 i 2008 roku. Jego podstawą są wyniki badań wykonane na określonej zbiorowości (studentów) w określonych dwóch różnych punktach czasowych (2003 i 2008 roku). W artykule dokonano diagnozy przekonań wobec ustroju politycznego (socjalizm, demokracja) oraz poczucia przystosowania do aktualnych warunków ustrojowych. Badania przeprowadzono dwukrotnie: w roku 2003 (325 osób) oraz w roku 2008 (379 osób) i objęły one studentów białostockich uczelni. Starano się ustalić, czy w okresie pięciu lat dzielących oba pomiary, a tym samym wraz z zaawansowaniem procesów transformacyjnych, obserwuje się postępującą dezaprobatę ustroju socjalistycznego i aprobatę ustroju demokratycznego oraz wzrost podmiotowości politycznej (poczucie wpływu na władzę) i identyfikacji z polityką rządu (obniżenie alienacji politycznej).

Drugi artykuł, prof. Włodzimierza Delugi nt. Kryzys gospodarczy i jego następstwa, porusza kwestię zarządzania w sytuacjach kryzysowych. Przedstawiono także pewne elementy genezy i historii kryzysów w Polsce i na świecie, a także próbę łagodzenia następstw i konsekwencji społecznych. Przedstawiono również wyniki badań sondażowych dotyczących postrzegania kryzysu i jego wpływu na kondycję ekonomiczną Polaków.

Trzecie opracowanie, dr Małgorzaty Gajowiak nt. Kapitał społeczny a wzrost gospodarczy – wybrane aspekty, podejmuje kwestię kapitału społecznego, który reprezentowany przez takie elementy, jak sieć powiązań społecznych, zaufanie, wiarygodność czy lojalność utożsamiać można z instytucją nieformalną. W szczególności jego celem jest wskazanie roli kapitału we wzroście gospodarczym. Nie podlega kwestii, że poprzez redukcję niedoskonałości mechanizmu rynkowego, kapitał ten przyczynia się do obniżenia kosztów transakcyjnych, co z kolei prowadzi do wzrostu innowacyjności i konkurencyjności zarówno w mikro-, mezo oraz makroskali. Ponadto kapitał społeczny oparty o sieci wzajemnych relacji prowadzi do wzrostu sprawności nie tylko organizacji, ale i gospodarki jako całości.

Kolejny artykuł, dr Magdaleny Ickiewicz-Sawickiej nt. Historia gospodarcza Grecji ze szczególnym uwzględnieniem światowego kryzysu ekonomicznego, zawiera analizę dotyczącą historii gospodarczej Grecji, ze szczególnym uwzględnieniem ostatniego światowego kryzysu ekonomicznego. Tekst składa się z kilku części. W każdej z nich zostały umieszczone rozważania na temat politycznych, społecznych i gospodarczych aspektów funkcjonowania tego kraju. Autorka zwróciła szczególną uwagę na ekonomiczne i gospodarcze problemy Grecji w XX wieku. Tekst zawiera także krótką analizę współczesnych problemów greckiej gospodarki w kontekście globalnego kryzysu ekonomicznego.

Mgr Tomasz Madras w swoim artykule nt. Neokonserwatywna diagnoza kryzysu cywilizacji Zachodu poruszył jedną z najbardziej kontrowersyjnych współczesnych doktryn politycznych do prezentacji kryzysu cywilizacji. Tematem opracowania jest diagnoza kryzysu kulturowego społeczeństw zachodnich, a szczególnie Stanów Zjednoczonych Ameryki. Kryzys, o którym mowa, neokonserwatyści dostrzegają w porzuceniu tradycyjnej etyki protestanckiej i tryumfie kontrkultury, który osiągnął kulminację w latach 60. i 70. XX wieku. Skutkiem tego jest wzrost występowania patologii społecznych, takich jak przestępczość i rozpad rodziny. W odpowiedzi na moralną dezintegrację społeczeństwa neokonserwatyści postulują powrót do tradycyjnych wartości społeczeństwa kapitalistycznego: etosu pracy, oszczędności, patriotyzmu i wartości rodzinnych. W praktyce proponują, m.in., radykalne zmniejszenie wydatków na opiekę społeczną, a nawet powrót cenzury. Mimo to neokonserwatyści nie podważają systemu liberalno-demokratycznego. Przeciwnie, chcą wykorzystać tradycyjne wartości o religijnej proweniencji do konserwacji społeczeństwa liberalnego.

Prof. Zofia Tomczonek w artykule nt. Otwarcie gospodarki polskiej dla kapitału zagranicznego w latach 1990–2009 przedstawia proces transformacji gospodarki polskiej, głównie przebieg jej jednoczenia z międzynarodowym otoczeniem polityczno-gospodarczym. Szczególne miejsce zajmują tu bezpośrednie inwestycje zagraniczne w polskiej gospodarce. Mają one ogromny wpływ w transferze wiedzy oraz technologii do kraju goszczącego. Są wyzwaniem nie tylko dla przedsiębiorstwa zagranicznego, ale także sprawdzianem poziomu integracji kraju przyjmującego. Pokazują, czy kraj goszczący jest gotowy na przyjęcie inwestycji, czy przystosował się do warunków narzuconych przez kraje inwestujące.

Ostatni artykuł autorek dr inż. Joanny Zarębskiej i dr Brygidy Beaty Cupiał nosi tytuł Zrównoważony rozwój turystyki w woj. lubuskim wobec globalnych zagrożeń środowiska. Turystyka zajmuje ważne miejsce w realizacji polityki rozwoju województwa lubuskiego, w promocji walorów i możliwości rozwojowych regionu. Obejmuje ona świadome i celowe działania jednostek samorządu terytorialnego wyrażone w strategii rozwoju, której istotnym elementem jest lubuska strategia rozwoju turystyki. Jednym z istotniejszych wyzwań polityki turystycznej województwa lubuskiego jest kształtowanie klimatu współpracy i partnerstwa pomiędzy różnymi organizacjami na rzecz tworzenia warunków zrównoważonego rozwoju tej branży. Konkurencyjność przedsiębiorstw turystycznych oraz obszarów recepcji turystycznej wymaga współdziałania i efektywności, którą może przynieść zrównoważony rozwój oraz optymalny zrównoważony zysk.

Mamy nadzieję, że zgromadzone i zaprezentowane w niniejszej pracy opracowania zainteresują szerokie grono Czytelników i będą liczącym się głosem w toczącej się dyspucie nt. towarzyszących nam przemian społecznych i gospodarczych.